In welke film spelen we?

Op zoek naar alternatieven voor de traditionele hechtingstheorieën en populaire oneliners over relaties, kwam ik een pareltje tegen op de website van de  Sonoma State University. Gezins- en relatietherapeute Carmen Lynch en Victor Daniels, hoogleraar Psychologie, beschrijven 10 verchillende relatiepatronen. Ze wijzen erop dat de criteria die veel psychologen en therapeuten hanteren voor ‘gezonde/normale’  versus ‘destructieve’ relaties mensen veel nodeloze stress bezorgen. Wat past bij een bepaald stadium in iemands leven of fase in een relatie kan variëren. Vanuit onze persoonlijke geschiedenis worden we gedreven een partner te vinden die onze huidige behoeften vervult en waarmee we bepaalde issues kunnen doorwerken om zo verder te groeien. Deze manier van kijken naar relaties opent nieuwe perspectieven om (samen) te zijn. Als je je bewust bent van wat je vindt bij mekaar, kun je je richten op het voedende, op dat wat werkt in deze specifieke relatie. En als je gewaar wordt dat je behoeften veranderen, kun je stappen zetten naar de vervulling ervan. Soms kun je samen doorgroeien naar iets nieuws, soms kan dat niet binnen de huidige relatie. Wat ik zo mooi vind aan de indeling die de auteurs maken, is dat er niet geoordeeld wordt: ” Dit is hoe het is voor deze mensen op dit moment. De relatie vervult werkelijke noden. Het kan veranderen in de toekomst, maar dit is wat er nu is.” Zelfs, op het eerste zicht, pathologische relaties hebben bestaansrecht. Vaak ontstaat er iets nieuws vanuit rebellie tegen het oude.  Er is altijd een positieve intentie te vinden, als je diep genoeg durft te kijken.funny-relationships

Er zijn 5 soorten ‘vaste’ relaties (of wat we als serieus zien)

1. Relaties die gebaseerd zijn op overleven. Je hebt het gevoel het niet alleen te kunnen redden. Je partnerkeuze is gebaseerd op emotionele  uithongering en wanhoop. Iedereen is goed genoeg, zolang je maar niet alleen hoeft te zijn. Het kan ook gaan om materiële overleving: iemand zorgt voor je fysieke noden. Het zijn vaak zeer symbiotische relaties omdat de partners zo zwaar afhankelijk zijn van mekaar en geen eigen identiteit hebben, los van de relatie. Vaak is er openlijke vijandigheid of misbruik. Persoonlijke grenzen zijn vaag, onafhankelijkheid wordt niet getolereerd en het koppel doet alles samen. “De ander moet zorgen voor mijn behoeften want zelf kan ik dat niet.” Vaak is er sprake van mede-afhankelijkheid (codependency). Als de relatie ten einde komt is het bijna altijd op een heel emotioneel, en soms fysiek, destructieve manier. Vaak betekent het einde van de relatie echter dat tenminste een van de partners emotioneel gegroeid is.

2. Relaties die gebaseerd zijn op bevestiging. Je zoekt bevestiging in seksuele aantrekking, sociale status, succes… . Je komt bijvoorbeeld uit een relatie die seksueel onbevredigend was en je gaat nu helemaal op in de seks met je nieuwe aantrekkelijke partner. Zo krijg je de bevestiging dat er seksueel niks mis is met je en dat het aan de vorige relatie/partner lag. Of als oudere docent zoek je bevestiging van je viriliteit bij een jongere studente. Zij wil intellectueel erkend worden… De relatie heeft iets puberaals, onvolwassen en dient om het zelfvertrouwen op te krikken. Er is altijd de onzekerheid of je wel aantrekkelijk/speciaal/cool genoeg bent voor de ander. Je test de liefde van de ander. Wanneer een van de twee een diepere verbinding wil en echt contact, kan dit zorgen voor boosheid, gevoelens van verraad en leegte. Als jullie beiden voorbij de facade kunnen gaan van wat jullie initieel aantrok, kan de relatie zich verder ontwikkelen. Soms echter is de functie van de relatie volbracht (meer zelfvertrouwen krijgen op een bepaald vlak) en is er geen basis om verder te gaan.

3. Relaties volgens een bepaald script/stereotype. Het perfecte koppel, dat van buitenaf gezien aan alle criteria voldoet om goed te matchen, valt hieronder. Jullie spelen de rollen die van jullie verwacht worden door de ouders/maatschappij. De juiste job,  het juiste type vrouw/man,  jullie hebben het juiste huis…de perfecte basis dus voor kinderen. Deze relaties zijn vaak heel kindgericht ofwel heel erg carrièregericht. De beide families spelen een heel belangrijke rol in jullie leven. Er zijn veel verplichtingen. Vaak ontstaat er eindeloze machtsstrijden over hoe de schijn van perfectie op te houden en er is weinig plaats voor echte intimiteit en spontaniteit. Zolang je allebei je rol maar blijft spelen. Jullie leven volgens patronen. Seksuele aantrekking verdwijnt vaak en toch blijf je naar de buitenwereld de schijn ophouden. De uitdaging ligt erin stereotypen los te laten en buiten de gebaande paden te treden: meer te spelen en minder te werken. Als dit lukt kunnen jullie als koppel evolueren. Vaak eindigt de relatie doordat jij of je partner een affaire begint.

4. Relaties die gebaseerd zijn op acceptatie. Dit is wat de meeste mensen verwachten van een relatie, waar ze op hopen als ze iets beginnen met iemand. Er is vertrouwen, steun en je geniet van mekaar. Je kunt zoveel mogelijk jezelf zijn, maar je weet ook waar de grenzen liggen die voor conflict zouden kunnen zorgen. Dit is het soort relatie waar koppels naar kunnen evolueren als ze door de stereotypen, illusies… groeien. Er is een gezonde balans in geven en nemen.

5. Relaties die individuatie ondersteunen. In deze relaties staat persoonlijke groei centraal. Je hebt respect voor elkaars anders-zijn en moedigt elkaars onafhankelijkheid aan. Rollen zijn flexibel en de grenzen van de relatie staan niet vast. Je kan elk je eigen pad volgen. Het is belangrijk dat je ambiguiteit aankunt en dat je open durft staan voor verandering.

Er zijn 5 soorten overgangsrelaties die in essentie tijdelijk zijn.

6. Relaties die de functie hebben om te helen. Na een verlies, rouwperiode, grote stress of strijd kun je je gewond of bang voelen. Je hebt een grote nood aan tederheid en zorg en tegelijkertijd moet je terug zelfvertrouwen opbouwen. Mensen die intellectueel, fysiek of sociaal totaal niet bij mekaar passen kunnen mekaar vinden in zo’n periode. Soms is de fysieke afstand heel groot. Vaak wordt er heel veel gepraat over wat er gebeurd is voor de relatie. Er is weinig passie, maar je steunt elkaar en helpt elkaars wonden helen en het verleden verteren. Je doet veel leuke dingen samen, houdt mekaar gezelschap. Als de relatie niet evolueert, groei je uiteen en vaak gaat dit op een heel rustige manier, zonder drama.

7. Experimentele relaties. Dit zijn uitprobeerrelaties. Je kiest bewust eens een heel andere partner uit dan waar je normaal voor zou gaan. Bewust daten met verschillende types om uit te zoeken wat bij je past, hoort hierbij.

8. Transitionele (overgangs) relaties. Va oud naar nieuw…Je zit op de overgang tussen oude patronen naar nieuwe. Je wil het anders doen, anders zijn en  op een andere manier in relaties staan. In deze relaties oefen je met nieuw gedrag,  metandere reacties op triggers. Ook deze relaties kunnen evolueren of eindigen als je uitgeleerd bent.

9. Vermijdende relaties. Je beschermt je tegen diepe intimiteit of een volledig contact met je eigen emoties. Of je bent nog niet over een vorige relatie of verlies heen en je wil jezelf beschermen tegen mogelijke nieuwe pijn. Je kiest iemand waarbij je niet te diep moet gaan. Vaak staat seks centraal, als manier om pijnlijke emoties te onderdrukken. Er is geen echte zelfonthulling en geen echt vertrouwen in jezelf en/of de ander. Vaak begint en eindigt zo’n relatie abrupt.

10. Recretatieve relaties. Het gaat om het plezier, er zijn geen hoge verwachtingen (al hoop je misschien stiekem wel) Je weet dat het zal eindigen.Typisch is de zomerliefde, een one-night stand.

De auteurs beklemtonen ook dat we vaak vanalles projecteren op een partner. We dragen kenmerken van onze ouders of vorige partners over op de persoon waarmee we nu samen zijn, Het is heel belangrijk dit in te zien en de projecties terug te nemen. Anders kunnen we ons nooit verbinden in het hier- en-nu met iemand en is elke relatie gedoemd.

Een echt volwassen relatie verloopt niet volgens een script. Elke persoon is uniek en twee unieke personen maken een unieke relatie. Eens je je daar bewust van bent, kun je veel meer genieten van wat een relatie je brengt en hoef je niet bang te zijn om een relatie zijn eigen koers te laten varen. Er zijn geen rigide verwachtingen, vaste oordelen. Je kunt onderhandelen en er is geen behoefte om te vechten en strijd te voeren. De ‘normale’ relatiedrama’s zeggen je niets meer. Je hoeft de ander niet te manipuleren om je behoeften te vervullen. “Er is een beweging naar een gezonde wederkerigheid, waarin we kunnen afwisselen tussen de rol van subject en object. We kunnen de ander ondersteunen en aanmoedigen in zijn/haar interesses, zonder onszelf te verliezen.” (Boszormenyi-Nagy, 1965; Mahler et.al., 1975). 

In een volwassen relatie steun je niet overmatig op elkaar en heb je voedende contacten met anderen. Je verwacht niet dat de ander al je emotionele behoeften vervult. Het gaat gemakkelijk, er is een gevoel van content-zijn maar ook steeds genoeg onvoorspelbaarheid en opwinding, al is het maar in kleine dingen. Een relatie kan een mix zijn van bovenstaande relatiepatronen. Geen enkele relatie past in een vast hokje.

Als laatste benadrukken de auteurs dat het ‘alleen’ zijn ook een relatievorm is. Elke relatie brengt je bij de relatie met jezelf dus geen partner hebben (in welke vorm dan ook) is ook een volwaardige relatievorm.  En elke relatievorm brengt ‘beloningen’ en uitdagingen met zich mee…

Het volledige artikel vind je hier

 

 

 

 

spelen of werken?

Een van de dogma’s van mijn conservatieve opvoeding was:  liefde is een werkwoord. Je weet wel, Alfons van Steenwegen. Nu zijn relaties, zoals wij ze kennen, vaak heel hard werken ja. Zelfs als de liefde al lang het raam uit gevlogen is, kun je eraan blijven sleutelen: trekken en duwen aan elkaar om te krijgen wat je denkt dat je nodig hebt, om de ander te veranderen naar je ideaalbeeld, om te voelen dat je graag gezien wordt, om meer passie te ervaren,…er is een leven lang iets om aan te werken, toch?                                                                                            th (2)

Het is gek dat liefde zo moeiteloos ‘is’ als je niet ‘nodig hebt’. Als je vrij bent van neurotische gedachten, blij dat je leeft, nieuwsgierig naar de ander omdat de ander anders is en niet van jou….dan is er niks vast te houden of te verliezen, alleen maar steeds meer te ontdekken.

Waarom is in de volwassen wereld liefde iets heel serieus? Een exclusief werkwoord, iets waar niet mee te spelen valt en wat je krampachtig moet vasthouden?  Ik heb het natuurlijk over de romantische liefde: het ideaal dat ons met de paplepel wordt ingegeven. Het ideaal dat ons onherroepelijk teleurstelt wanneer we ontdekken dat het toch niet zo simpel blijkt iemand te vinden die  onvoorwaardelijk in onze behoeften blijft voorzien. We kunnen dan vol goeie moed op zoek gaan naar iemand die die bovenmenselijke gave wel heeft. We kunnen de handdoek ik de ring gooien en de liefde op afstand houden, saai maar veilig…of…

We kunnen de voorwaarden loslaten om lief te hebben en simpelweg genieten. Elk moment dat je je hart opent voor wat er is en echt contact maakt, elke keer je je laat raken, je overgeeft aan jezelf en de ander in seks, wanneer het geluk van de ander jou gelukkig maakt, wanneer je geeft, zonder nadenken, omdat je niks te verliezen hebt…that’s it. Reminder to Self: be like a child. De zon schijnt.

 

 

On continue

Ik heb me wat op de hals gehaald met deze blog. Over seks, relaties, liefde wordt al zoveel geschreven. Wat heb ik toe te voegen?  Niets, behalve mijn heel persoonlijke, steeds evoluerende ideeen en ervaringen. Kiezen voor de ‘moral highground’ is veilig. Mijn gezicht en tanden laten zien, is dat allesbehalve. Ik kan erop ‘gepakt’ worden, afgerekend, vastgepind… Ik kan vervallen in narcistisch, of God beware me, New Age gelauwel: lees mij, zie mij, hou van mij…Kwetsbaarheid vraagt moed. Maar, de strenge doch liefdevolle  aanmoediging van een vriendin heeft me overtuigd om door te zetten. Ik ga me niet laten verlammen door mijn existentiële twijfels, maar ze gebruiken om dieper en verder te gaan…on continue!

 

 

 

Hou me vast enzo

Onlangs bekeek ik een filmpje van de zeer gerenomeerde relatietherapeute Sue Johnson. Zij schreef het boek ” Hou me vast” en is een hevig voorstander van monogame levenslange relaties als bron van veiligheid, zekerheid en mentale en fysieke gezondheid. Een partner moet onze steun en toeverlaat zijn, onze veilige haven op wie we altijd kunnen terugvallen. Bovenal is onze partner de persoon bij wie we onze kindkwetsuren kunnen helen omdat hij of zij de goede ouder speelt als we dat nodig hebben. Uit eigen ervaring weet ik a) dat als je goede vrienden hebt, er verschillende mensen zijn die je af en toe terug op je voeten kunnen zetten en een dikke knuffel willen geven en b) je die goede liefhebbende ouder continu gaat nodig hebben, als je niet oplet. Bovendien is seks hebben met een kind of ouder niet meteen aantrekkelijk en opwindend, heel erg fout zelfs.  Daar vliegen de passie en lust door het raam…

Ik krijg dan ook een weeïg gevoel van haar boek en interviews. De schrik slaat me om het hart dat er zoveel relatietherapeuten en seksuologen zijn, die Emotional Focused Therapy als heilige leidraad nemen. Ja, we hebben mekaar nodig en ja we zijn kwetsbaar als mens en ja emotionele verbinding is superbelangrijk. Het is ingewikkeld, eng en moeilijk als je bang bent de ander te verliezen wanneer je je misschien wel overdreven en gekke behoeften uit.  En ja het is belangrijk dat te leren en te durven, vooral voor jezelf. But good heavens Lord, waar is het vuur!

Het vraagt om twee heel sterke individuen om autonoom en verbonden te zijn.  Werken aan verbondenheid tussen twee mensen die niet op zichzelf kunnen staan en liefde kunnen ervaren, ongeacht de reactie van de partner…dat is volgens mij nog meer ongezonde afhankelijkheid creëren, nog meer kinderlijke verstrengelingen, nog minder levensenergie en nog minder authenticiteit.

Misschien schets ik het te zwart/wit. Geloven dat je niemand nodig hebt is een trieste illusie en je emotionele behoeften onderdrukken leidt tot nog meer zelfvervreemding.  Maar terwijl zoveel mensen op hun manier een weg zoeken in de complexiteit van het leven en de liefde,  zegt Sue Johnson dat dat haar weg de enige juiste is. Alle hechtingsgestoorde mensen zullen voor eeuwig blijven ronddolen in de hel.

Het deed me goed te lezen dat een dame die ik ontzettend respecteer: Esther Perel, het niet eens is met mevrouw Johnson. Maar we kunnen er niet omheen, om al die gerenomeerde en gerespecteerde professionals met hun theorieën over menselijke relaties en seks. ( ok, Sue Johnson vergeet voor het gemak seks)

Wie wel praat over seks is Nicole Daedone. Als er iemand een vertegenwoordigster is van de bevrijding van vrouwen en mannen, dan is zij het.  Zij moedigt mensen aan hun honger naar het leven, naar seks, naar genot, naar overvloed te erkennen. Maar dat is wat spannender en moeilijker en  maatschappelijk ontwrichtender dan de ‘ zeg me dat je van me houdt op het moment dat ik het niet voel voor mezelf en op de manier dat ik het nodig heb want jij bent verantwoordelijk voor mijn welzijn’- benadering.

Het gaat over de keuze tussen jezelf slachtoffer voelen of volledig bewust en ‘turned-on’ kiezen voor je eigen verantwoordelijkheid, al kijkt mama Johnson nog zo liefdevol en warm naar je.

sueesthernicole

Life is a desire

” What do you want meaning for? Life is a desire, not meaning.”

Deze quote staat ergens op mijn facebookpagina en vormde de aanleiding voor een  cliënt om mij te contacteren. Hij vermoedde dat de uitspraak waar was, maar voelde het niet, dat verlangen…. Als een klein jongetje vertelde hij dat er wel vanalles mis moest zijn met hem, ook al leidde hij een succesvol bedrijf.  Op gebeurtenissen waar een ander woedend om zou worden, reageerde hij met onverschilligheid en daar was hij best trots op.  Ik vertelde hem fijntjes dat dat heel nobel is, maar dat overleven geen leven is.  Een blos op de wangen en de blik naar beneden gericht:  zou het …?

Charles Chaplin

Zoals ik de man daar zag zitten op mijn bank, moest ik denken aan de Amerikaanse seks- en relatietherapeute Esther Perel, Ze groeide op in een Antwerpse gemeenschap van Holocaust-overlevenden. Volgens Esther waren er twee groepen: degenen die niet stierven en degenen die terug tot leven kwamen. De mensen die niet stierven waren vastgeketend aan de grond, bang en zonder vertrouwen. De wereld was gevaarlijk en plezier was geen optie. Er moet een minimum aan veiligheid zijn opdat je kunt spelen, risico’s durft te nemen en creatief kunt zijn. Om opwinding en plezier te kunnen ervaren, moet je je controlerende en denkende zelf durven verliezen. Degenen die terug tot leven kwamen, beseften dat erotiek een tegengif was voor de dood.

Mensen die een traumatische ervaring hebben meegemaakt, zijn erg op veiligheid gericht. Je weet dat ze terug verbonden zijn met het leven als ze terug durven exploreren, ontdekken, spelen en creatief zijn.

Als ik zo rondkijk is er bij veel mensen het verlangen gedood of tenminste in de kiem gesmoord. We gaan op zoek naar mensen ,dingen, theorieën of middelen die ons een gevoel van vervulling zouden kunnen geven.  We zijn het contact kwijt met wat die vervulling dan is, onze werkelijke behoefte….TO FEEL ALIVE.

 

 

 

 

date jij nog?

We leven in verwarrende tijden lees ik in de times magazine .  Steeds meer mensen daten niet meer, maar ‘hangen rond met elkaar’. De Nederlandse taal schiet alweer tekort, maar als ik zeg ” I don’t date, I like to hang out with people”, reageren mensen vaak verbaasd.

Rondhangen doe je met vrienden, toch niet met een potentiële romantische of seksuele partner? Precies, misschien is dat nu net de essentie. Al het gedoe van indruk maken, je c.v. overlopen zoals in een sollicitatiegesprek, het hopen dat de ander je ziet zitten, de regeltjes van wat mag en niet mag….een mens zou er een date-burn-out van krijgen.  Vrienden word je omdat het klikt, omdat je samen leuke dingen doet en ervaringen deelt, samen tijd doorbrengt en mekaar  waardeert om wie de ander is. Dat is niet romantisch, maar wel heel echt. Als vriendschap de basis is van een goede relatie en echte liefde, dan pleit ik voor vriendschap, samen rondhangen, mekaar waarderen, samen spelen en genieten van wat is in plaats van wat zou moeten zijn volgens onze ingeprente ideaalbeelden.

Dit doet me denken aan de film Friends with benefits. De serieuze date die de twee vrienden en lovers op het einde hebben, is snel afgelopen want het is zo booooring om het volgens de regels te spelen.

 

Here we go

here we go

Ok here we go! Beginnen schrijven op mijn gloednieuwe blog, ik heb het even uitgesteld. Mezelf de wereld in katapulteren als datecoach: het voelt als een coming out.

Al lang loop ik rond met het idee om ’iets’ te doen rond seksualiteit, relaties, flirten, dating.  Of anders vertaald: levenslust, honger, speelsheid, passie, goesting, kracht en kwetsbaarheid. In mijn werk als therapeute en stemwerkcoach en in mijn eigen leven is dit een rode draad: ‘” How beautiful and attractive people are when they are vibrant and alive.” Ik schrijf het in het Engels omdat het maar slapjes klinkt in het Nederlands. Mensen aanmoedigen om te stralen, dat is mijn missie, voila.

Zaterdag is de eerste ‘Lust for life’ workshop. Er zullen er nog volgen. Net als  eigen gedachtenkronkels en inspirerende artikels hier op deze blog. De start is gemaakt, I’m ready to go!

 

my thoughts about coaching, dating, people, love, sex, intimacy and freedom